اطلاعیه عفو بین الملل: درباره فوت سحر خدایاری

۲۱ شهریور, ۱۳۹۸ · ۱۰سپتامبر۲۰۱۹

ایران تنها کشور در دنیا است که مانع ورود زنان به استادیوم‌های فوتبال می‌شود و آنان را در صورت ورود مجازات می‌کند.

“ایران: مرگ تکان‌دهنده یک هوادار فوتبال در پی خودسوزی، اثرات بی‌اعتنایی شدید به حقوق زنان را آشکار می کند.

در بخشی از اطلاعیه این سازمان آمده است: فیلیپ لوتر، مدیر بخش پژوهش‌ها و امور حقوقی خاورمیانه و شمال آفریقا در سازمان «عفو بین‌الملل،» در واکنش به این خبر می‌گوید: «اتفاقی که برای سحر خدایاری افتاده اتفاق دلخراشی است و اثرات بی‌اعتنایی شدید و هولناک مقام‌ها و مسئولان ایرانی به حقوق زنان در این کشور را آشکار می‌کند. تنها “جرم” او زن بودن در کشوری بود که زنان در آنجا مورد تبعیض قرار می‌گیرند، تبعیضی که در قوانین نهادینه شده و به هراس‌انگیزترین شیوه‌های قابل تصور در تمام عرصه‌های زندگی زنان و حتی در عرصه‌ی ورزشی متبلور می‌شود».

فیلیپ لوتر در ادامه می گوید: «مقامها و مسئولان ایرانی در موارد اندکی به تعداد محدودی از زنان اجازه‌ی ورود به استادیوم‌های فوتبال را داده‌اند، اما چنین اقداماتی فقط در حد برنامه‌های تبلیغاتی بوده و به اتخاذ تدابیر مؤثر در راستای لغو کلی ممنوعیت ورود زنان منجر نشده است. عفو بین‌الملل بر این باور است که سحر خدایاری جان خود را به دلیل همین ممنوعیت ظالمانه و آسیب‌های روانی بعد از دستگیری، حبس، و دادگاهی شدن به دلیل تلاش برای گذشتن از سد این ممنوعیت از دست داده است. مرگ او نباید بی‌ثمر بماند. جان باختن او باید انگیزه‌ای برای ایجاد تغییر و تحول در کشور و در نتیجه جلوگیری از تکرار چنین فجایعی در آینده شود.»

پیشینه: اسفند ۱۳۹۷، سحر خدایاری، ۲۹ ساله، با سرپیچی از ممنوعیت ورود زنان به استادیوم‌های فوتبال در ایران، با پوشیدن لباس مردانه تلاش کرده بود وارد ورزشگاه آزادی تهران شود، مأموران انتظامات استادیوم که متوجه زن بودن او شده بودند، مانع ورود او به ورزشگاه شدند. سحر خدایاری متعاقباً به زندان شهر ری منتقل شده و دو روز بعد به قید وثیقه آزاد شد؛ این زندان که قبلا مرغداری بوده، در حال حاضر محل نگهداری چند صد زنی است که به ارتکاب جرایم سنگین متهم و محکوم شده‌اند و شرایطی غیربهداشتی و جمعیتی بیش از حد ظرفیت دارد.

«عفو بین‌الملل» مطلع شده است که سحر خدایاری ۱۱ شهریور به دادگاه انقلاب تهران احضار شده بود تا به خاطر تلاش برای ورود به استادیوم فوتبال آزادی تفهیم اتهام شود. اتهامات او شامل «جریحه‌دار کردن عفت عمومی … به دلیل کشف حجاب» و «توهین به مامورین» بود. اما جلسه‌ی دادگاه به تعویق افتاد، و سحر خدایاری بعد از ترک ساختمان، با ریختن بنزین روی خود در مقابل دادگاه انقلاب اقدام به خودسوزی کرد. به گفته‌ی مسئولان بیمارستان، او دچار ۹۰ درصد سوختگی شده بود و ۱۸ شهریور درگذشت.

ماجرای درگذشت او مورد توجه گسترده در ایران قرار گرفت، و بسیاری از چهره‌های سیاسی، افراد سرشناس، و بازیکنان فوتبال به انتقاد از ممنوعیت ورود زنان به استادیوم‌های فوتبال پرداختند.